غرناطه برپا شده بود نقل كردند و برايشان قبرى فخيم از سنگ مرمر ساختند كه هنوز هم در پيشاپيش گورهاى مسيحيان غرناطه برجاى است . دفن اين دو تن ، فرناندو و زنش ايسابلا ( ايزابلا ) فاتحان غرناطه در مسجد جامع غرناطه حكايت از پيروزى اسپانياى مسيحى بر اندلس اسلامى دارد . غدر و ريا بارزترين صفات اين پادشاه بزرگ پيروز جنگ بود . پادشاهى كه دولت اسلامى اندلس به دست او سقوط كرد . بعضى از بزرگان مورخين معاصرش و نيز متأخرين از جمله مورخين قشتاله به اين صفات نكوهيدهء او اشاره كرده‌اند . مثلا ثوريتا atiruZ يكى از مورخان اسپانيايى در قرن شانزدهم در وصف او گفته است « فرناندو نه تنها در ميان بيگانگان ، بلكه در ميان هموطنان خود نيز به پيمان‌شكنى و دروغگويى شهرت داشت . او همواره براى رسيدن به منافع و مصالح خويش حق و عدالت را زير پا مىنهاد » « 1 » . فيلسوف سياسى ماكياولى در حق او گويد : فرناندوى آراگونى در آغاز حكومتش به غرناطه لشكر كشيد ، تا اساس سلطنت خود را استوار سازد . توانست با اموال كليسا و ملت لشكرآرايى كند و به پايمردى آن بسى تجارب نظامى حاصل كند كه بعدها به آن شهرت يافت . فرناندو هميشه از دين به عنوان وسيله براى رسيدنش به اهداف خود استفاده مىكرد و با قساوتى كه آن را در جامهء تقوى پوشيده بود مسلمانان را از مملكتش بيرون راند و مملكت را از وجود ايشان پاك نمود . و با همين دستاويز به غزاى افريقيه رفت ، سپس به ايتاليا و فرانسه لشكر كشيد . « 2 » معامله فرناندو پس از تسليم شدن غرناطه با مسلمانان همه بر مبناى غدر و مكر بود . چون او بمرد و نواده‌اش شارل يا كارلوس پنجم ( امپراطور شارل كن ) پس از اندك زمانى به توصيهء كاردينال خيمنس به جاى او نشست ، موريسكيها نفس راحتى كشيدند

--> ( 1 ) . . ) eton ( 796 . P , dibi , ) selanA ( atiruZ . tiC , ttocserP ( 2 ) . . 871 771 . P ) namyrevE ( ecnirP eht : illevaihcaM